Egzama, tıbbi adıyla atopik dermatit, ciltte kaşıntı, kızarıklık, kuruluk ve zaman zaman kabarcıklarla seyreden kronik bir cilt hastalığıdır. Genellikle alerjik reaksiyonlarla ilişkilendirilir, ancak stres, bağışıklık sistemi hassasiyeti ve çevresel etkenler de egzama oluşumunda rol oynar. Hem çocuklarda hem de yetişkinlerde görülebilir ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir.
Egzama Belirtileri Nelerdir?
Egzama, farklı kişilerde farklı semptomlarla kendini gösterebilir. En sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:
-
Yoğun kaşıntı
-
Kızarıklık ve inflamasyon
-
Ciltte kuruma ve pullanma
-
Kabuklanma ya da sıvı sızdıran lezyonlar
-
Ciltte kalınlaşma ve renk değişiklikleri (kronikleşmiş durumlarda)
Bu belirtiler genellikle dirsek içi, diz arkası, yüz ve boyun bölgelerinde görülse de vücudun herhangi bir yerini etkileyebilir.
Egzama Neden Olur?
Egzamanın kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, birçok faktör bu hastalığın ortaya çıkmasında etkilidir:
-
Genetik Yatkınlık: Ailede egzama, astım veya alerjik rinit öyküsü varsa risk artar.
-
Alerjenler: Polen, toz akarları, hayvan tüyü gibi maddeler egzama ataklarını tetikleyebilir.
-
İrritan Maddeler: Deterjanlar, sabunlar, temizlik ürünleri ve parfümler ciltte tahrişe neden olabilir.
-
Stres: Psikolojik stres egzama ataklarını artırabilir.
-
Hava Koşulları: Aşırı kuru ya da soğuk hava cilt bariyerini zayıflatır.
-
Bağışıklık Sistemi: Aşırı aktif bir bağışıklık sistemi cildi yabancı bir tehdit olarak algılayarak tepki verebilir.
Egzama Türleri
Egzama birden fazla türde olabilir:
-
Atopik Dermatit: En yaygın egzama türüdür ve genellikle çocuklukta başlar.
-
Kontakt Dermatit: Cilt temas ettiği bir maddeye karşı reaksiyon gösterdiğinde ortaya çıkar.
-
Seboreik Dermatit: Özellikle saç derisinde ve yüz çevresinde yağlı, pullu lezyonlara neden olur.
-
Nummuler Egzama: Madeni para şeklinde, yuvarlak kaşıntılı lezyonlarla seyreder.
-
Dishidrotik Egzama: Eller ve ayaklarda küçük kabarcıklarla görülür.
Egzama Nasıl Teşhis Edilir?
Bir dermatolog tarafından yapılan fiziksel muayene egzama teşhisinde genellikle yeterlidir. Bazı durumlarda:
-
Alerji testleri
-
Cilt biyopsisi
-
Kan testleri
gibi ek tetkikler gerekebilir.
Egzama Tedavi Yöntemleri
Egzama tedavisinde amaç, semptomları hafifletmek ve atakları önlemektir. Tedavi, egzamanın şiddetine ve türüne göre değişebilir.
1. Topikal (Cilde Uygulanan) Tedaviler
-
Kortizonlu kremler: Kaşıntı ve iltihabı azaltır.
-
Nemlendiriciler: Cilt bariyerini güçlendirerek kuruluğu önler.
-
Antibiyotik kremler: Enfekte egzama durumlarında kullanılır.
2. Sistemik Tedaviler
-
Antihistaminikler: Alerji kaynaklı egzamada kaşıntıyı hafifletir.
-
Bağışıklık baskılayıcı ilaçlar: Şiddetli vakalarda kullanılır.
-
Biyolojik ajanlar: Yeni nesil ilaçlar, kronik egzamada etkili olabilir.
3. Fototerapi (Işık Tedavisi)
UVB ışığı ile yapılan bu tedavi, özellikle yaygın egzama vakalarında tercih edilir.
Egzama İçin Evde Alınabilecek Önlemler
-
Cildi düzenli olarak nemlendirin.
-
Parfümsüz sabun ve deterjan kullanın.
-
Sıcak su yerine ılık suyla duş alın.
-
Pamuklu kıyafetler tercih edin.
-
Egzama bölgelerini kaşımamaya özen gösterin.
-
Stresten uzak durmaya çalışın.
-
Güneş ışığına aşırı maruz kalmayın, ancak kısa süreli doğal güneş ışığı faydalı olabilir.
Egzama Bulaşıcı Mıdır?
Hayır. Egzama bulaşıcı bir hastalık değildir. Genetik, çevresel ve bağışıklık sistemi ile ilgili faktörlere bağlı olarak gelişir.
