Vücudun bir yanında, şerit biçiminde sıralanan ağrılı kızarıklık ve kabarcıklar… Öncesinde yanma, karıncalanma ya da ağrı hissi. Halk arasında “gece yanığı” da denilen zona (herpes zoster), geçirilmiş suçiçeği virüsünün yıllar sonra yeniden aktifleşmesiyle ortaya çıkan, ağrılı bir cilt ve sinir hastalığıdır.
Zona Neden Olur?
Suçiçeği geçiren herkesin vücudunda virüs, sinir köklerinde uykuya geçer. Bağışıklık sistemi zayıfladığında (stres, ileri yaş, bazı hastalıklar veya yorgunluk) virüs yeniden aktifleşir ve ilgili sinirin cilt üzerindeki dağılımı boyunca, genellikle vücudun tek yanında döküntü oluşturur.
Belirtileri
- Önce belirli bir bölgede yanma, ağrı, karıncalanma
- Ardından kızarıklık ve gruplar halinde su dolu kabarcıklar
- Genellikle vücudun tek tarafında, şerit şeklinde dağılım
- Döküntüye eşlik eden, bazen şiddetli ağrı
Neden Erken Tedavi Önemli?
Zonada zaman kritiktir. Antiviral tedaviye ilk 72 saat içinde başlamak, hem iyileşmeyi hızlandırır hem de en sıkıntılı komplikasyon olan zona sonrası sinir ağrısını (postherpetik nevralji) azaltır. Bu yüzden tek taraflı, ağrılı döküntüde vakit kaybetmeden başvurmak gerekir.
Zona Bulaşıcı Mı?
Zonanın kendisi kişiden kişiye “zona” olarak geçmez; ancak kabarcıklardaki sıvı, daha önce suçiçeği geçirmemiş kişilere suçiçeği olarak bulaşabilir. Bu nedenle aktif dönemde gebeler, bebekler ve bağışıklığı düşük kişilerle temastan kaçınmak önemlidir. Benzer şekilde dudakta görülen uçuk (herpes) de farklı bir virüs türüyle ilişkilidir; karıştırılmamalıdır.
İyileşme Süreci
Döküntüler genellikle 2-4 hafta içinde kabuklanıp iyileşir. Bu dönemde bölgeyi temiz ve kuru tutmak, kabarcıkları patlatmamak ve hekimin önerdiği tedaviyi aksatmamak önemlidir. Ağrı yönetimi tedavinin ayrılmaz bir parçasıdır.