Genital siğil, insan papilloma virüsünün (HPV) düşük riskli tiplerinin cinsel organlarda, kasıkta ya da makat çevresinde oluşturduğu, genellikle ağrısız, ten renginde ya da pembe-kahverengi kabarıklıklardır. Cinsel yolla bulaşan yaygın bir enfeksiyondur, iyi huyludur ve tedavi edilebilir. Tedavi görünür siğilleri temizler; virüs ise çoğu kişide zamanla bağışıklık sistemi tarafından kontrol altına alınır.
Genital siğil neden olur? HPV ile ilişkisi
Genital siğillerin büyük çoğunluğuna HPV’nin 6 ve 11 numaralı tipleri yol açar. HPV, yüzden fazla tipi olan geniş bir virüs ailesidir. Elde ve ayakta görülen siğil türlerini yapan tipler ile genital bölgeye yerleşen tipler birbirinden farklıdır.
Cinsel yaşamı olan insanların çoğu hayatlarının bir döneminde HPV ile karşılaşır. Büyük kısmında virüs hiçbir belirti vermeden, genellikle bir-iki yıl içinde bağışıklık sistemi tarafından temizlenir. Siğil, virüsün deride görünür bir büyüme oluşturduğu durumdur ve enfekte olan herkeste gelişmez.
Virüs bulaştıktan sonra siğilin ortaya çıkması çoğunlukla birkaç hafta ile birkaç ay sürer; bazen virüs çok daha uzun süre sessiz kalabilir. Bu nedenle siğilin bugün fark edilmesi, enfeksiyonun yakın zamanda ya da şu anki partnerden alındığı anlamına gelmez. Bu bilgi, çiftler arasında haksız suçlamaların önüne geçmek açısından değerlidir.
Genital siğil belirtileri nelerdir?
Genital siğil çoğunlukla tek ya da birkaç küçük, yumuşak, ten renginde kabarıklık olarak başlar; zamanla sayısı artabilir ve birleşerek karnabahar görünümünde kümeler oluşturabilir. Bazı siğiller ise düz ve fark edilmesi güçtür.
- Görünüm: Ten renginde, pembe, gri ya da kahverengi; düz, kubbe biçiminde ya da pürüzlü, karnabahar benzeri.
- Yer: Kadınlarda dış dudaklar, vajina girişi, vajina içi ve rahim ağzı; erkeklerde penis gövdesi, sünnet derisi, idrar yolu ağzı ve testis torbası; her iki cinsiyette kasık, makat çevresi ve anüs içi.
- Yakınma: Çoğu ağrısızdır. Kaşıntı, yanma, sürtünmeyle kanama ya da cinsel ilişki sırasında rahatsızlık olabilir. Büyük siğiller temizliği zorlaştırabilir.
Vajina içindeki ya da rahim ağzındaki siğiller kişi tarafından görülmez; bazen yalnızca jinekolojik muayenede saptanır. Siğil seyrek olarak dudakta ve ağız içinde de görülebilir. Makat çevresindeki siğiller anal ilişki olmadan da gelişebilir; virüs çevre deriye temasla yayılabildiği için bu bölgedeki siğil tek başına anal ilişki olduğunu göstermez.
Genital siğil bulaşıcı mı, nasıl bulaşır?
Evet, genital siğil bulaşıcıdır ve esas olarak cinsel temas sırasında deri-deri ya da mukoza-mukoza temasıyla bulaşır. Vajinal, anal ve oral ilişki, ayrıca tam birleşme olmadan genital bölgelerin birbirine teması bulaşma için yeterlidir. Görünür siğil varken bulaşma olasılığı daha yüksektir, ancak virüs görünür siğil yokken de geçebilir.
Prezervatif riski belirgin biçimde azaltır; ama örtmediği deri alanları üzerinden bulaşma mümkün olduğu için tam koruma sağlamaz. Tuvalet oturağı, havuz ya da havlu yoluyla bulaşma pratikte çok nadirdir. Doğum sırasında anneden bebeğe geçiş de nadir görülür.
Tedavi süresince ve siğillerin iyileşmesi tamamlanana kadar cinsel ilişkiye ara vermek ya da en azından prezervatif kullanmak önerilir. Partnerin de muayene olması, onda siğil olup olmadığını görmek için yararlıdır. Erkeklerde rutin bir HPV tarama testi yoktur ve siğili olmayan bir partnere tedavi verilmez.
HPV, genital siğil ve rahim ağzı kanseri arasındaki fark
Genital siğil yapan HPV tipleri ile rahim ağzı kanseriyle ilişkili tipler farklıdır. Siğile yol açan 6 ve 11 düşük riskli tiplerdir ve kansere yol açmaları beklenmez. Rahim ağzı, anüs, penis ve boğaz kanserleriyle ilişkili olanlar ise başta 16 ve 18 olmak üzere yüksek riskli tiplerdir ve çoğunlukla hiçbir görünür belirti vermezler.
Ancak bir kişi aynı anda birden fazla HPV tipi taşıyabilir. Bu nedenle genital siğili olan kadınların rahim ağzı taramasını (HPV testi ve smear) aksatmaması gerekir. Türkiye’de ulusal tarama programı 30–65 yaş arasındaki kadınları kapsar ve aile sağlığı merkezleri ile KETEM’ler aracılığıyla yürütülür. Tarama sonuçları, siğil olsun ya da olmasın, kadın hastalıkları uzmanı tarafından değerlendirilir.
Genital siğil mi, başka bir şey mi?
Genital bölgedeki her kabarıklık siğil değildir; penis başı kenarındaki inci papüller ya da kadınlarda iç dudaklardaki vestibüler papillomatozis gibi bazı yapılar tamamen normaldir ve tedavi gerektirmez. Bazı başka hastalıklar da siğile benzeyebilir. Aşağıdaki tablo yalnızca fikir vermek içindir; kesin tanı muayeneyle konur.
| Oluşum | Görünüm | Bulaşıcı mı? | Ne yapılır? |
|---|---|---|---|
| Genital siğil | Ten renginden kahverengiye, düz ya da karnabahar benzeri, düzensiz dağılımlı | Evet | Kriyoterapi, koter, lazer ya da reçeteli tedaviler |
| İnci penil papüller | Penis başının kenarında bir ya da birkaç sıra halinde dizilmiş, düzgün, küçük, ten renginde kabarıklıklar | Hayır, normal yapıdır | Tedavi gerekmez |
| Vestibüler papillomatozis | İç dudakların iç yüzünde simetrik, yumuşak, parmaksı çıkıntılar | Hayır, normal yapıdır | Tedavi gerekmez |
| Fordyce lekeleri | Sarımsı-beyaz, toplu iğne başı büyüklüğünde noktalar (yağ bezleri) | Hayır | Tedavi gerekmez |
| Su siğili (molluskum kontagiozum) | İnci gibi parlak, ortası göbekli küçük kabarcıklar | Evet | Kazıma, dondurma ya da izlem |
| Et beni (akrokordon) | Saplı, yumuşak, ten renginde deri uzantısı; kasık ve iç bacakta sık | Hayır | İstenirse alınır |
| Genital herpes | Ağrılı, küme halinde su dolu kabarcıklar ve sığ yaralar | Evet | Antiviral tedavi |
| Frengiye bağlı kondiloma lata | Nemli, yassı, grimsi plaklar | Evet | Kan testiyle tanı, antibiyotik tedavisi |
Et beni ve siğil sık karıştırılır; et beni bulaşıcı değildir ve saplı yapısıyla ayırt edilir. Görünümü alışılmadık olan, sertleşen, rengi koyulaşan ya da yara açan bir lezyonda tanıyı netleştirmek için biyopsi yapılabilir.
Genital siğil nasıl geçer? Tedavi seçenekleri
Genital siğil, hekimin muayenehanede uyguladığı yöntemlerle ya da reçeteyle evde kullanılan tedavilerle geçer; seçim siğilin sayısına, büyüklüğüne, yerine, gebelik durumuna ve kişinin tercihine göre yapılır. Bazı siğiller tedavisiz de gerileyebilir; ancak bu aylar sürebilir ve bu sırada siğiller çoğalıp başkalarına bulaşabilir.
- Kriyoterapi (dondurma): Siğil sıvı azotla dondurulur; işlemden sonra bölgede hafif su toplanması ve kabuklanma olur, birkaç günde iyileşir. Seanslar genellikle bir-üç hafta arayla tekrarlanır. Gebelikte de kullanılabilen yöntemlerdendir. Ayrıntılar için kriyoterapi tedavileri sayfasına bakabilirsiniz.
- Elektrokoter ve lazer: Lokal uyuşturma altında siğil yakılarak ya da buharlaştırılarak alınır. Çok sayıda ya da büyük siğilde, tek seansta daha fazla siğili temizlemek için tercih edilir. Yöntemin ayrıntıları koter tedavileri sayfasında anlatılıyor.
- Cerrahi çıkarma: Saplı ya da büyük siğiller kesilerek alınır; bu yöntem patolojik inceleme olanağı da sağlar.
- Hekimin uyguladığı kimyasal çözeltiler: Siğil dokusunu yakan asit çözeltileri muayenehanede, çevre deriye taşırılmadan sürülür ve haftalık aralarla tekrarlanır.
- Reçeteyle evde kullanılan tedaviler: Derinin bağışıklık yanıtını uyararak siğili gerileten kremler ve siğil hücrelerinin çoğalmasını durduran çözeltiler. Haftalarca, belirli günlerde uygulanır; kızarıklık ve yanma beklenen etkilerdir. Bu ilaçların çoğu gebelikte kullanılmaz.
Hiçbir yöntem herkes için tek başına üstün değildir; çoğu zaman birkaç yöntem birlikte ya da sırayla kullanılır. Tedavinin genel çerçevesi siğil tedavisi sayfamızda yer alıyor.
Tedaviden sonra genital siğil neden tekrar çıkar?
Tedavi görünür siğili ortadan kaldırır, ama çevredeki normal görünen deride bulunan virüsü temizlemez. Bu yüzden özellikle tedaviden sonraki ilk aylarda yeni siğillerin çıkması sık görülür ve tedavinin başarısız olduğu anlamına gelmez. Yeni siğiller küçükken tedavi edilirse süreç daha kolay ilerler.
Zamanla bağışıklık sistemi virüsü baskıladıkça tekrarlar seyrekleşir ve çoğu kişide sonunda durur. Sigara kullanımı, bağışıklığı baskılayan ilaçlar ve bağışıklık sistemi hastalıkları tekrarlama olasılığının artmasıyla ilişkilendirilmiştir. Sigarayı bırakmak bu açıdan da yararlıdır.
Genital siğilde evde asla denenmemesi gerekenler
Genital bölge derisi ince ve hassastır; elde ya da ayakta kullanılan yöntemler burada yanık, yara ve kalıcı iz bırakabilir.
- Eczanede satılan el-ayak siğili ürünleri: Asitli siğil sıvıları, siğil bantları ve evde dondurma spreyleri genital bölge için üretilmemiştir; ciddi yanığa yol açabilir.
- Elma sirkesi, sarımsak, çay ağacı yağı, limon: Kimyasal yanık ve kontakt egzama yapabilir; siğili geçirdiklerine dair güvenilir kanıt yoktur.
- Kesmek, koparmak, tırnak makasıyla almak, iple bağlamak: Kanama ve enfeksiyona yol açar, virüsü çevre deriye yayar.
- Jiletle tıraş ve ağda: Siğilli bölgede küçük kesikler ve sürtünme siğillerin yayılmasını kolaylaştırır; tedavi süresince bu bölgede kısaltma makinesi tercih edin.
- Başkasının reçeteli kremini kullanmak: Tanı doğru değilse tablo ağırlaşabilir; doğru ilaç bile yanlış uygulandığında yanık yapabilir.
Partner, gebelik ve HPV aşısı
Partner: Uzun süreli ilişkilerde partnerler çoğu zaman virüsü zaten paylaşmıştır. Tanıyı açıkça konuşmak, partnerin de muayene olması ve kadın partnerlerin rahim ağzı taramalarını sürdürmesi en sağlıklı yoldur. Genital siğil bir temizlik eksikliğinin ya da sadakatsizliğin göstergesi değildir; kaygı ve utanç duygusu sık yaşanır ve tedavi sürecinde bunları hekiminizle konuşabilirsiniz.
Gebelik: Gebelikte hormon ve bağışıklık değişiklikleri nedeniyle siğiller büyüyebilir ve çoğalabilir; doğumdan sonra çoğu zaman küçülür. Gebelikte kriyoterapi gibi uygun yöntemler tercih edilir, bazı reçeteli kremler kullanılmaz. Siğil varlığı tek başına sezaryen nedeni değildir; doğum şekline kadın doğum uzmanı karar verir.
HPV aşısı: Aşı, kapsadığı HPV tiplerine karşı koruma sağlar; bazı aşılar siğil yapan 6 ve 11 tiplerini de kapsar. En etkili olduğu dönem cinsel yaşam başlamadan önceki yaşlardır; daha ileri yaşlarda da yarar sağlayabilir. Aşı mevcut siğili tedavi etmez, henüz karşılaşılmamış tiplere karşı korur. Size uygun olup olmadığını aile hekiminizle ya da muayene sırasında konuşabilirsiniz.
Ne zaman başvurmalı, muayenede ne yapılır?
Genital bölgede yeni bir kabarıklık fark ettiğinizde, ne olduğundan emin olmak için muayene olmanız gerekir. Şu durumlarda beklemeyin:
- Kanayan, yara açan, sertleşen ya da hızla büyüyen lezyon
- Ağrılı kabarcıklar veya yaralar
- Gebelik ya da bağışıklığı baskılayan bir tedavi
- Makat çevresinde siğil ile birlikte dışkılama sırasında kanama ya da ağrı
- Partnerinize genital siğil tanısı konmuş olması
- Tedaviye rağmen siğillerin çoğalması
Muayene kısa sürer ve mahremiyete özen gösterilerek yapılır. Tanı çoğunlukla görünümle konur; düz siğilleri belirginleştirmek için dermoskop (ışıklı büyüteç) kullanılabilir, şüpheli bir görünümde biyopsi alınır. Gerekirse diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar için kan testleri önerilir; kadınlar jinekolojik takibe, anüs içinde şüphe varsa ilgili uzmana yönlendirilir. Tedavi yöntemi ve kontrol aralıkları birlikte belirlenir.
Cilt sorununuz için uzman görüşü alın